Merestrukturisasi asas bekalan: Pengilang industri global mencari keseimbangan baharu antara kecekapan dan daya tahan.

Menyusun Semula Asas Pembekalan: Pengilang Perindustrian Global Mencari Keseimbangan Baharu antara Kecekapan dan Daya Tahan

【Ringkasan Acara】 Sepanjang empat tahun lalu, rantaian bekalan pembuatan perindustrian dan pembinaan global telah terdedah kepada tekanan berganda iaitu pilihan pembekal yang terhad dan persaingan yang semakin sengit, akibat kejutan berturut-turut daripada pandemik, konflik geopolitik dan bencana alam. Daya tahan rantaian bekalan menjadi isu teras dalam pembuatan keputusan korporat. Walau bagaimanapun, laporan terkini Deloitte Insights menunjukkan bahawa apabila tekanan rantaian bekalan global menurun daripada paras ekstrem selepas pandemik, tumpuan syarikat mula kembali kepada kos dan margin keuntungan. Sehingga awal 2024, sebanyak 86.2% pengilang telah mengambil langkah penyahrisikoan rantaian bekalan dalam tempoh dua tahun lalu, manakala 97% daripada syarikat yang dikaji menyatakan bahawa mereka sedang menyusun semula rantaian bekalan dalam beberapa bentuk. Satu penyusunan semula asas pembekalan global daripada "keutamaan daya tahan" kepada "keseimbangan semula antara kecekapan dan daya tahan" sedang berlaku.

【Latar Belakang Rantaian Bekalan】 Rantaian industri pembuatan lazimnya memaparkan struktur pembekal bertingkat pelbagai lapisan, merangkumi bahan mentah, komponen kritikal, pemasangan dan pengedaran. Globalisasi sejak beberapa dekad lalu telah membentuk rangkaian pembuatan yang berpusatkan China dan meliputi Asia Timur dan Asia Tenggara. Walau bagaimanapun, pandemik mendedahkan kelemahan sumber pembekalan tunggal, manakala konflik geopolitik dan bencana alam turut memburukkan risiko gangguan logistik. Pada masa sama, geseran perdagangan AS-China dan ketegangan geopolitik mendorong syarikat multinasional menilai semula pergantungan mereka terhadap pembuatan China. Dalam konteks ini, Nearshoring, Friend-shoring dan strategi China+1 menjadi hala tuju utama penyusunan semula rantaian bekalan.

Laporan menunjukkan bahawa bahagian perdagangan barangan antara AS dan China menurun daripada 21.2% pada 2018 kepada 13.9% pada 2023, manakala Mexico mengatasi China dengan bahagian 15.4% dan menjadi rakan dagang terbesar AS. Pada masa sama, perdagangan antara Mexico dan China turut berkembang, menunjukkan bahawa rantaian bekalan global bukan sekadar "menyah-Chinakan" secara mudah, tetapi membentuk rangkaian berbilang nod yang lebih kompleks.

【Logik Pembuatan Keputusan Korporat】 Mengapakah syarikat beralih kepada kecekapan pada masa ini? Analisis Deloitte berpendapat bahawa apabila indeks tekanan rantaian bekalan yang dicetuskan oleh pandemik menurun, para CEO mula menilai semula struktur kos. Inflasi tinggi, kenaikan kadar faedah dan turun naik permintaan memberikan tekanan kepada margin keuntungan, memaksa syarikat mengawal kos perolehan dan perbelanjaan operasi sambil mengekalkan daya tahan. Penyahrisikoan (de-risking) tidak bermakna pemisahan sepenuhnya, tetapi mengurangkan pergantungan tunggal melalui kepelbagaian sumber pembekalan, meningkatkan pusing ganti inventori dan mengoptimumkan rangkaian logistik.

Secara khusus pada peringkat pembuatan keputusan, syarikat lazimnya mengukur keberkesanan penyusunan semula melalui tiga dimensi: pertama, jumlah kos rantaian bekalan, termasuk kos perolehan, pengangkutan, tarif dan kos pegangan inventori; kedua, tempoh penghantaran, iaitu masa dari pesanan hingga penghantaran; ketiga, tahap pendedahan risiko, termasuk risiko geopolitik, risiko bencana alam dan risiko kewangan pembekal. Penyusunan semula bukanlah pilihan antara daya tahan dan kecekapan, tetapi mencapai kos optimum dalam julat risiko yang boleh diterima dengan melaraskan susun atur dan kedalaman asas pembekalan.

【Kesan terhadap Rantaian Bekalan】 Penyusunan semula ini memberi kesan mendalam terhadap pembekal, pengilang, syarikat logistik dan sistem perolehan.Bagi pembekal peringkat pertama (Tier 1), mereka perlu mengikuti lokasi pelanggan, membina kapasiti baharu di Amerika Utara atau Asia Tenggara, sambil menguruskan piawaian kualiti dan pematuhan merentas pelbagai wilayah. Bagi pembekal peringkat kedua dan ketiga, laporan tersebut menekankan kepentingan rangkaian Tier 2 dan Tier 3. Banyak syarikat pada masa lalu hanya memberi tumpuan kepada pembekal langsung, dan mengabaikan sumber sekunder untuk bahan mentah dan komponen utama. Kini, syarikat mula memetakan rantaian bekalan secara menyeluruh, menilai risiko kepekatan pembekal di bawah peringkat kedua, dan menggalakkan "sumber berbilang" (multi-sourcing) dan penggantian serantau.

Syarikat logistik menghadapi perubahan dalam aliran perdagangan. Laluan rentas Pasifik dari Asia ke Amerika Utara masih sibuk, tetapi perdagangan near-shore antara Amerika Syarikat dan Mexico berkembang pesat, mendorong pelaburan dalam pengangkutan kereta api dan jalan raya. Pada masa yang sama, untuk memendekkan kitaran penghantaran, syarikat mula menggunakan strategi inventori "hab berkembar" (dual-hub), menubuhkan pusat pengedaran serantau berhampiran pasaran pengguna utama.

Sistem perolehan juga sedang berubah. Ketua pegawai perolehan (CPO) tidak lagi menggunakan harga seunit terendah sebagai asas keputusan, sebaliknya memperkenalkan model "Jumlah Kos Pemilikan" (TCO), yang mengambil kira kos risiko dan kos pelepasan karbon. Keperluan ESG menjadi petunjuk penting dalam pemilihan pembekal, seterusnya meningkatkan ketelusan rantaian bekalan.

【Kesan Serantau】 Dari segi kesan serantau, Amerika Utara merupakan pusat penyusunan semula ini. Mexico menjadi penerima manfaat terbesar daripada penyumberan dekat (near-shoring) dengan kelebihan lokasi geografi, perjanjian perdagangan USMCA, dan kelebihan kos pembuatan automotif yang matang. Kanada, sebagai pilihan near-shore yang lain, juga menerima pelaburan. "Pengembalian semula" (reshoring) dalam negara AS tertumpu kepada sektor semikonduktor, bateri kenderaan elektrik, dan bekalan perubatan kritikal; dasar seperti Akta CHIPS dan Sains serta Akta Pengurangan Inflasi telah mempercepatkan trend ini.

Kesan terhadap Asia adalah bercampur-campur. Kedudukan China sebagai pangkalan pembuatan global tidak digantikan, tetapi sebahagian daripada aktiviti pemasangan nilai tambah rendah telah berpindah ke Vietnam, Thailand, Malaysia, dan India. Rakan dagang Asia ini mendapat pertumbuhan dalam trend near-shoring dan friend-shoring. Perlu diperhatikan bahawa jumlah perdagangan antara Mexico dan China turut meningkat, menunjukkan rantaian bekalan Asia memasuki pasaran Amerika Utara secara tidak langsung melalui nod dekat pantai.

Walaupun laporan Deloitte memberi tumpuan terutamanya kepada perspektif Amerika Utara, penyusunan semula rantaian bekalan adalah bersifat global. Eropah, Timur Tengah, dan Amerika Latin juga menghadapi tekanan untuk menyesuaikan pangkalan bekalan mereka; laluan khususnya bergantung kepada keupayaan rantaian industri serantau, kos tenaga, dan hala tuju dasar. Sebagai contoh, negara perindustrian tradisional Eropah sedang memacu kepelbagaian rantaian bekalan serantau, manakala Timur Tengah dan Amerika Latin, dengan kelebihan sumber dan lokasi, sedang berkembang daripada pembekalan bahan mentah kepada nod pembuatan dan pemprosesan.

【Trend Masa Depan】 Melihat kepada 1-5 tahun akan datang, penyusunan semula rantaian bekalan akan beralih daripada "bertindak balas terhadap kejutan" kepada "pengoptimuman struktur". Beberapa trend perlu diberi perhatian:

Pertama, rantaian bekalan digital menjadi standard. Syarikat akan menggunakan AI, IoT, dan teknologi kembar digital untuk memantau risiko pembekal dan tahap inventori secara masa nyata, meningkatkan ketelusan rantaian bekalan. Pakar Deloitte menegaskan bahawa transformasi digital bukan pilihan, tetapi alat sokongan untuk penyusunan semula.Kedua, penunjuk daya tahan akan dimasukkan ke dalam penilaian prestasi. Syarikat tidak lagi menjejaki kos dan masa penghantaran secara berasingan, sebaliknya memperkenalkan "Indeks Daya Tahan Rantaian Bekalan" untuk mengukur pendedahan risiko dan keupayaan pemulihan.

Ketiga, pengelompokan serantau semakin pantas. Amerika Utara, Eropah dan Asia Tenggara akan membentuk rangkaian pembuatan serantau yang lebih lengkap, tetapi perdagangan global tidak akan hilang; sebaliknya ia akan berkembang menjadi model "teras serantau + pelengkap global".

Keempat, inovasi dalam pembiayaan rantaian bekalan dan model kerjasama. Syarikat akan berkongsi data dan rancangan kapasiti dengan pembekal strategik, serta mengunci kapasiti utama melalui perjanjian jangka panjang dan pelaburan bersama.

Bagi pihak pengurusan, ketua rantaian bekalan (CSCO) dan ketua perolehan (CPO) syarikat pembuatan global, kuncinya ialah membina rangka kerja keputusan yang mengimbangi kecekapan, kos dan daya tahan. Tiada model yang sesuai untuk semua keadaan, tetapi pemanduan data, pengurusan visual dan kerjasama pelbagai peringkat akan menjadi asas yang sama.

• Kesimpulan Utama:
• Tekanan rantaian bekalan global telah menurun daripada puncak pandemik, dan tumpuan syarikat beralih daripada daya tahan kepada pengimbangan semula antara kecekapan dan daya tahan.
• Bahagian perdagangan AS dengan China menurun daripada 21.2% kepada 13.9%, manakala Mexico menjadi rakan dagang terbesar dengan 15.4%, dan perpindahan dekat pantai (nearshoring) membentuk semula rangkaian pembuatan Amerika Utara.
• 86.2% pengeluar telah mengambil langkah mengurangkan risiko, 97% syarikat sedang menstruktur semula rantaian bekalan, dan pengurusan pembekal Tier 2 dan Tier 3 menjadi tumpuan.
• Syarikat perlu membina model jumlah kos pemilikan (total cost of ownership), menggabungkan risiko, ESG dan pendigitalan ke dalam keputusan perolehan untuk mencapai transformasi rantaian bekalan yang mampan.

*Artikel ini ditulis berdasarkan laporan Deloitte Insights "Restructuring the supply base: Prioritizing a resilient, yet efficient supply chain", dengan data asal sehingga awal 2024.*